माझ्या लंग्सला इन्फेक्शन झाले होते. दोनचं दिवसापूर्वी पाठीतून एक हजार मिली लिटर पाणी काढले गेले होते. भर उन्हाळ्यात मी पाठीत पाणी घेऊन बसलो असल्याने डॉक्टर चेष्टेत म्हणाले होते, "लोगो को पीने के लिए पाणी नही महाराष्ट्र में और तू लंग्स में पाणी छुपाकर बैठा है." डॉक्टरांनी पुढे ते पाणी मुक्त केले. पण माझ्या सारखे अनेक भामटे खिश्यात पाणी लपवून बसले आहेत, कोणी तरी त्यांच्या खिश्यात पाईप टाकून पाणी मुक्त करणाऱ्या सामाजिक डॉक्टरची गरज आहे सध्या महाराष्ट्राला. असो.
दिवाळीचा काळ होता. म्हणून हॉस्पिटलमध्ये जास्तकाही गर्दी नव्हती. बरेच बेड रिकामे होते. पण माझ्या सारखे ज्यांच्या आयुष्यालाचं कंदील लागलाय असे काही जण होते ऍडमिट. मला आठवतं आहे त्यानुसार दिवाळी चा पहिला दिवस वैगरे असेल आणि दुपारी ३ च्या सुमारास माझ्या समोरच्या बेडवर एक १९ वर्षाचा तरुण मुलगा ऍडमिट झाला. युरिन इन्फेक्शन मुळे त्याचे ब्लॅडर ब्लॉक झाले होते. पोट टम्म फुगले होते. मला कल्पना होती आता डॉक्टर येणार त्याच्या युरिनच्या जागेतून कॅथेटर टाकणार. आणि हा जिवाच्या आकांताने जोर जोरात ओरडणार. पुढे एका तासात तसेच घडले.
कॅथेटर टाकताना काय करंट लागतो हे मला खूप चांगले माहीत होते. सहा वर्ष मी युरिन कॅथेटर सोबत काढली आहेत. तीही दर पंधरा दिवसाने बद्दलण्याच्या दर्दनाक प्रोसेसवर. त्यामुळे त्या १९ वर्षाच्या दोस्ताची अवस्था मला कळत होती. त्यात काही तासाने मला कळाले की, तो गतिमंद आहे. मेंदूची वाढ पूर्ण न झाल्याने त्याचा त्याच्या मेंदूवर - शरीरावर कंट्रोल नाही.
दोन दिवस गेले. समोरच्या बेडवर असलेल्या दोस्ताला कॅथेटरचा वैताग आला होता. तो ते ओढायचा पण सहज निघेल ते कॅथेटर कसले? निघायचे तर नाही पण ओढल्याने त्याला भयंकर त्रास व्हायचा. त्याच्या सोबत त्याची आई आणि बहीण असायची २४ तास. तो त्यांच्याशी भारी गप्पा मारायचा. छोटा भीमला सांग चुटकीला त्रास देऊ नको - शिंच्यान शाळेत गेलेला का काल - अभिजितचे डॉक्टर तारीका सोबत लग्न व्हायला पाहिजे - टप्पू सेना येणार आहे मला हॉस्पिटल ला भेटायला. अश्या टीव्ही वरच्या गप्पा मारायचा तो आई आणि बहिणी सोबत. त्याही त्याचे उत्तर द्यायच्या. शिंच्यानला आज शाळेत शिक्षा झाली - टप्पू तुला भेटायला येणार आहे असे वैगरे वैगरे. त्या सगळ्या संवादातून मला अंदाज आला होता की, या माय-लेकीसाठी हा रोजचा टास्क आहे म्हणून.
माझी आई त्याला जाता येता विचारायची, जेवलास का? काय करतोय आहेस? किंवा मला भेटून घरी जाताना त्याला भेटून बाय बोलून जायची. त्यामुळे त्याची आणि आईची मस्त मैत्री जमली होती.
एका रात्री या दोस्ताला जबरदस्त फिट आली. सगळ्यांची धावपळ सूरु झाली. इंजेक्शन - सलाईन वैगरेचा मारा सुरू झाला त्याच्यावर. खूप प्रयत्ना नंतर जवळपास तासाभराने तो शांत झाला.
एक दिवस त्याने आईला विचारले, "तुम्ही कुठे येता?". आईने माझ्या बेडचा पडदा खोलून सांगितले, "याला भेटायला." पठ्याने मला पाहताच बोलला, "हा तर दया आहे CID मधला." मला हसायला आले. त्याची आई बहीणही हसायला लागले. आई म्हणाली, "हो दया आहे तू ओळखतोस का याला?". तो म्हणाला ,"हो ओळखतो. याला गोळी लागली आहे का?. आई पण माझी फिल्मी ती ही सुरू झाली, "हो चोराला पकडताना याला गोळी लागली आहे." हे ऐकून त्याला दुःख झाले. अक्षरशः त्याच्या डोळ्यात पाणी आले. माणसं एखाद्या कलाकारावर किती प्रेम करतात याचा प्रत्यय आला होता. त्याची आई म्हणाली, "याला खूप वेड आहे CID मालिकेचे."
मग पठ्या रोज माझ्याशी बोलू लागला. त्याला जे जे काल्पनिक दिसायचे ते माझ्या सोबत खेळू लागला. "दया सर ! हिरा पुरानी हवेली जवळ आला आहे तुम्ही लवकर जा, मला आताच अभिजित सरांचा फोन आला होता". मी पण हो बोलून पडदा लावून घ्यायचो आणि मोबाईल मध्ये Gun fire चा रेकॉर्ड केलेला voice प्ले करायचो. मग आख्या वॉर्ड मध्ये पुढचे दहा मिनिटं फक्त कधी रायफलच्या - कधी AK 47 च्या बुलेटचा आवाज यायचा. मग पडदा खोलून त्याला बोलायचो, 'THANK YOU समीर. तुझ्यामुळे हिराला मारता आले." तो म्हणायचा, "ये मेरा फर्ज है."
पुढे ८ दिवस हेच सुरू होते. CID - गोळ्या - अभिजित किंवा प्रदूमनचा फोन - डॉ. साळुंखे वैगरे. सगळं खूप भारी वाटत होते. मी एक असा दिग्दर्शक पाहत होतो की तो त्याला पाहिजे असलेली गोष्ट रंगवत होता. ते ही मला आनंद देत.
निर्मितीचा नियमच आहे. कोणाला न फसवता आपण एखाद्याला आनंद देत आहात हे जेव्हा आपल्याला जाणवते तेव्हा आपण निर्मळ - स्वच्छ माणूस झालेलो असतो.
आता पठ्याला डिस्चार्ज मिळाला होता. जाताना मला bye बोलत सांगून गेला आहे, "टिव्हीत तुम्हाला आवाज देईल आणि सगळ्या चोरांना मारा." मी ही ,"हो म्हणालो." आता पठ्या निघून गेला.
एखादी कलाकृती आपल्याला इलाजासारखे उपचार करते याचं दर्शन हा तरुण दोस्त देउन गेला होता. आता मी ही कधी खूप त्रास जाणवायला लागला की मुन्नवर राणाच्या कविता जोर जोरात बोलतो. मला मीच मुन्नवर राणा झाल्याचा फील येतो.
एकदा मुन्नवर राणाच्या कविता जोर जोरात बोलून पहा. हुंदका दाटून येईल. मग घायमोकळून रडा. मोकळे वाटेल.
खरतरं ! आपल्यातल्या 'दयाला' मुन्नवर राणासारखी माणसे ताकद देत असतात, इतकं साधं आणि सोपं एक १९ वर्षाचा समीर सांगून गेला.
मी आता कधी तरी आरश्यात पाहिले की कळते, माझ्या जाडजूड शरीरयष्टी मध्ये समीरचा दया होता. आहे.
आपल्या आजूबाजूला असे अनेक समीर आहेत. आपण त्यांच्या आवडीनुसार कधी दया - कधी छोटा भीम - तर कधी एखाद्या राहुलसाठी मुन्नवर राणा व्हावे. आयुष्य याहून वेगळे काहीचं नाही.
शेवटी मुन्नवर राणा म्हणतातचं की,
मेरी ख़्वाहिश है कि फिर से मैं फ़रिश्ता हो जाऊँ
माँ से इस तरह लिपट जाऊं कि बच्चा हो जाऊँ
कम-से कम बच्चों के होठों की हंसी की ख़ातिर
ऎसी मिट्टी में मिलाना कि खिलौना हो जाऊँ
- राहुल सिद्धार्थ साळवे
वाशी, नवी मुंबई
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा