मी : हॉस्पिटल आणि माणूस - भाग ६

 दुःख तेव्हाचं सुगंधी होते,

जेव्हा तुम्हाला भेटणारी माणसे गुलाबी असतात.

ती ही अशीच भेटली होती. हॉस्पिटलमध्ये तिच्या माझ्या बेड मध्ये असणाऱ्या एका पडद्याच्या पलीकडे.

ती भेटली तेव्हा तिचं वय २७ वैगरे असेल. आणि माझं २९.

किती भारी असते ना? एखादा असा क्षण असतो की सर्वसामान्य लोकांना अवघडल्या सारखा वाटतो तो. आणि तोच क्षण आपल्याला एक अशी व्यक्ती आपल्या आयुष्यात देतो की पुढे त्या व्यक्तीच्या सहवासाने आपले दुःख सुगंधी होते.

एका नामांकित कंपनीत ती मॅनेजर म्हणून नोकरी करत होती. एक दिवस लंच टाईम मध्ये जेवून ऑफिस बाहेर शतपावली करत असताना चक्कर आली. कंपनीच्या पॅनल डॉक्टरने ताबडतोब तिला ऍडमिट केले. बऱ्याच टेस्ट वैगरे करून घेतल्या. आणि अखेर हातात पडलेल्या रिपोर्ट मध्ये ब्लड कॅन्सर डिटेक्ट झाला.

मला भेटली तेव्हा जवळपास तिचे पाच केमो झाले होते. थोडे फार केस गेले होते. डोळे खालावले होते. गोरीपान असलेली ती एखाद्या सुकलेल्या सफरचंदा सारखी दिसत होती.

माझ्या अगदी बाजूच्या बेडवर ती आधीच ऍडमिट होती. मी संध्याकाळी ५ च्या दरम्यान ऍडमिट झालो असेल. आणि रात्री ८ वाजण्याच्या सुमारास तिच्या बेडच्या बाजूने काहीतरी कुजबुज ऐकू आली, "आई युरिन पास करायची आहे. पण बाजूला एक मुलगा ऍडमिट झालाय." हे वाक्य माझ्या कानावर पडले. खूप वाईट वाटले. दुःखातही माणसे आपला स्वाभिमान जपण्याचा प्रयत्न करत असतात. पण खरं तर काही पर्याय नव्हता. तिची आई म्हणाली, "हो गं ! पण काय करू. दुसरा कुठे बेड ही रिकामा नाही." हे सारे ऐकून माझ्या आत खोल पोटात कंठ दाटल्या सारखा झाला. काय करावे काही कळेना. मी मुद्दामच माझ्या बाजूला बसलेल्या माझ्या भावाला म्हणालो, "झोपतो रे. खूप पाठ आणि पाय दुखतोय. लाईट बंद कर." त्याने लाईट बंद केली. आणि माझ्या बेडचा पडदा बंद करून जेवायला गेला. मी भावाला बोललेले वाक्य त्याच्यासाठी नाही तर बाजूला ऍडमिट असणाऱ्या तिच्या साठी होती. लाईट बंद करताच. पाच मिनिटाने हळूच आवाज आला, "आई झोपला वाटतं तो मुलगा. दे लवकर बेडपॅन" आणि मी घट्ट कानात बोटं घालून डोळे मिटून पडून राहिलो.

१५ मिनिटाने भाऊ जेवून आला. तो पर्यंत मला डोळा लागला होता. त्याने कानातली माझी बोटं काढण्याचा प्रयत्न केला नि मला जाग आली. पुढे ती पूर्ण रात्र मी झोपलो नाही. माझ्या डोक्यात तिचे वाक्य गरगर फिरत होते. आणि उघड्या डोळ्यांनीच सकाळ झाली.

सकाळी ७ वाजता सिस्टर ने स्पंज दे विचारले, "आता कश्यासाठी रे परत ऍडमिट झालास एकच महिना झाला ना घरी जाऊन?" मी उगाच थोड्या मोठ्या आवाजात सांगितले सिस्टरला, "सिव्हीअर युरिन इन्फेक्शन झाले आहे. ब्लॅडर ब्लॉक झालाय कदाचित." ऐकून सिस्टर ही म्हणाली, "कधी संपणार रे हे तुझ्या मागचं सगळं देव जाणे." मी हसलो फक्त.

सकाळचे १० वाजत आले होते. माझ्या डोक्यात फक्त नि फक्त तिचे कालचे वाक्य फिरत होते. मला मोकळे व्हायचे होते. कारण माझ्यामुळे तिने कोंडून जाऊ नये इतकेचं मला वाटतं होते आणि मी कसला ही विचार न करता पडद्यावर हात मारत तिला आवाज दिला,

"excuse me! जरा तुमच्याशी बोलायचे आहे. थोडा कर्टन बाजूला करू का?".

ती : "any problem?".

मी : "नाही मोबाईलचा चार्जर हवा होता. मी विसरलो।घरी".

ती (पडदा खोलत ) : हे घ्या !

मी : सॉरी !

ती : का?

मी : काल माझ्यामुळे तुम्हाला त्रास झाला. माझ्या कानावर तुमचे वाक्य पडले.

ती : म्हणजे ?

....आणि मी कसला ही विचार न करता काल जे काही घडले - झाले भाडभाड तिच्या समोर मांडले. ती बघतच राहिली माझ्याकडे. मी बोलता बोलता म्हणालो, "मला कळतंय एक तरुण मुलगा आपल्या बाजूला ऍडमिट असताना मनात काय येत असेल ते. पण मी ही इथे दुःख - वेदनाचं घेऊन आलोय. पण माझ्यामुळे तुम्हाला अडचण न व्हावी इतकेचं वाटते. तुम्ही कसलाच संकोच बाळगू नका". आणि मी हातात धरलेला मोबाईल चार्जर पुन्हा तिला देत म्हणालो, "Thank you". आणि कर्टन लावून घेतला. नंतर मला कळले की, मी बोलल्या नंतर त्या दिवशी ती रडली होती.

पुढे आमच्यात बंद पडद्या आडून गुड मॉर्निंग - गुड नाईट असे छोटे छोटे संवाद होऊ लागले. माझी आई तिच्या बेडकडे जाऊन तासंन तास तिच्या सोबत गप्पा मारायची. आमच्यातले छोटे संवाद पुढे मैत्रीत रूपांतर झाले. पडदा खोलून आम्ही गप्पा मारायचो. जास्त करून विषय चित्रपट वैगरे असायचे.

सगळं बोलणे वैगरे छान सुरू होते. तिची आणि आईची मस्त ट्युनिंग जमली होती. आई घरून येताना तिला केक - कॅडबरी घेऊन यायची. आणि अश्यातचं मला डिस्चार्ज मिळाला. जाताना आईने माझा आणि आईचा नंबर तिला लिहून दिला. आणि मी घरी आलो.

पुढे तीन वर्ष तिची माझी कधीच भेट झाली नाही. अनेक वेळा ती आणि मी एकाच वेळी पण वेगवेगळ्या वॉर्ड मध्ये ऍडमिट असायचो. मला जाऊन तिला भेटणे शक्य नव्हते. आणि केमो मुळे ती इतकी थकली होती की तिलाही येऊन मला भेटता येत नव्हते. पण तिने ज्या काही सकारात्मकतेने सगळे सोसले होते ते कमालीचे होते. तिच्या जिद्दीवर आकाशवाणीने एक एपिसोडही केला होता. कितीही त्रास होऊ दे ती कधीच नकारात्मक झाली नाही.

मधल्या तीन वर्षांच्या काळात आम्ही फोनवर - मॅसेजवर खूप बोललो. स्वतः ची मन मोकळी केली. कदाचित आम्ही दोघेही अशी ओंजळ शोधत होतो की, जी आम्हाला सांडू देईल. मला ती ओंजळ तिच्यात दिसली. कदाचित तिला ती माझ्यात दिसली असेल.

मोबाईलवर गाण्यांच्या भेंड्या खेळायचो. आवडलेली कविता बोलून दाखवायचो. गॉसिप वैगरे वर गप्पा मारायचो. मी आपला उगाच कधीतरी तिला म्हणायचो, "इतकं नको बोलत जाऊ रे मी चुकून तुझ्या प्रेमात पडले." ती हसायची आणि म्हणायची, "इतकी वेडी नाही मी तुझ्या सारख्या टुकार माणसाला प्रेमात पडू देण्या इतपत."

तिची माझी पहिली भेट होऊन तीन वर्ष झाली होती. ती आणि मी एकत्र पण वेगवेगळ्या वॉर्डमध्ये ऍडमिट झालो होतो. पुढे दहा दिवसाने तिची तब्येत खूप खालावली. इतकी खालावली की तिचे माझे बोलणे बंद झाले. आई तिला भेटून आली की सांगायची, "थकली रे आता ती खूप". खूप सहन करत करत तिने मागचा तीन वर्षाचा काळ काढला होता. पण आता डॉक्टरही म्हणाले होते की, "घरी घेऊन जा. शक्य नाही आता अजून काही करणे." आणि तिला घरी घेऊन जायचे ठरले.

खूप खालावली होती ती शेवटच्या काळात. अंगातली ताकद पूर्ण संपली होती. डोळे खूप खोल गेले होते. सफरचंदा सारखा असलेला तिचा चेहरा आता काळा सावळा पडला होता. डोक्यावर एकही केस राहिला नव्हता. तिच्या घरी जायचा दिवस उजाडला आणि तिने हट्ट केला. की, घरी जाता जाता राहुल ला भेटूनच जायचे.

तासा भराने व्हीलचेअर वर बसून ती माझ्या बेडजवळ आली. तिला पाहून जोर जोरात रडावे वाटले. तिच्याही डोळ्यात पाणी जमा झाले होते. तीन वर्ष एक सुंदर नातं आम्ही जपले होते. जाता जाता माझ्या हातावर हात ठेवत म्हणाली, "चल जाते." मी म्हणालो, "काळजी घे ! भेटू लवकरचं पुन्हा". ती हळूचं म्हणाली, "शक्य नाही. तुझी आठवण येईल. जमल्यास फोन कर". मी हो म्हणालो. आणि bye बोलून ती घरी जायला निघाली.

घरी पोहचली तेव्हा तिचा मॅसेज आला होता, "reached". पुढे दोन दिवस काही बोलणे नाही झाले. आणि तिसऱ्या दिवशी दुपारी सिस्टरने मला येऊन सांगितले की, ती गेली. कायमची. तिच्या आठवणी मला देऊन आणि माझ्या सोबत घेऊन.

चार वर्षाचा काळ लोटलाय तिला जाऊन. पण तिचा आवाज आजही कानात स्पष्ट पणे ऐकू येतो. तिचा प्रवास आठवतो. तिने दाखवलेले फोटो आठवतात. तिचे जगणे - झिजणे आठवते. फक्त ती आठवत नाही. ती आठवायला मी तिला विसरलो नाही. विसरणार नाही. तिच्या मैत्रीने मला खूप काही शिकवले. खूप काही जाणवून दिले. आणि एक ओळ माझ्या मनावर कायमची कोरून ती निघून गेली की, तुम्हाला भेटणारी माणसे गुलाबी असतील तर तुमचे दुःख सुगंधी होते. तुमचे दुःख सुगंधी होते.

प्रत्येकाच्या वाट्याला अशी गुलाबी माणसे येवोत इतकेच यानिमित्ताने !

मला कधी कधी वाटत राहते तिचा मोबाईल नंबर बदलला तर नसेल ना?

- राहुल सिद्धार्थ साळवे

वाशी, नवी मुंबई